Dlaczego warto rozmawiać o ważnych sprawach przed ślubem
Wiele małżeńskich kryzysów zaczyna się od rozmów, których narzeczeni nigdy ze sobą nie odbyli.
Od 2021 roku pracuję z parami – zarówno z narzeczonymi przygotowującymi się do małżeństwa, jak i z małżeństwami przeżywającymi różnego rodzaju trudności w relacji. Podczas tych kliku lat zauważyłam pewien powtarzający się schemat. Bardzo często osoby decydujące się na ślub nie rozmawiają ze sobą o wielu naprawdę ważnych sprawach. Niektóre tematy są odkładane „na później”, inne wydają się zbyt trudne, a jeszcze inne po prostu nigdy nie pojawiają się w rozmowach. Zdarza się też, że pewne sygnały ostrzegawcze pojawiają się już przed ślubem, ale bywają bagatelizowane, ignorowane albo tłumaczone nadzieją, że „po ślubie się zmieni”.
Choć moje doświadczenie zawodowe wciąż się rozwija, to właśnie dzięki pracy z narzeczonymi, parami i małżeństwami w kryzysie mogłam zobaczyć, jak wiele trudności wynika z braku wcześniejszych rozmów o sprawach naprawdę fundamentalnych.
Jak powstał autorski zestaw 40 pytań?
Pytania te są autorskim zestawem oraz owocem mojej pracy z parami, wynikają z obserwacji, wywiadów oraz rozmów z małżeństwami przeżywającymi kryzysy. Wiele z tych kryzysów dotyczy tematów, które – jak pokazuje praktyka – często nie zostają poruszone przed ślubem, choć mają ogromny wpływ na późniejsze życie małżeńskie. Celem tych pytań jest pomóc narzeczonym zatrzymać się na chwilę i uczciwie przyjrzeć się swojej relacji. Odpowiadając na te pytania, można lepiej zobaczyć siebie nawzajem, swoje wartości, oczekiwania, sposób radzenia sobie z trudnościami czy podejście do ważnych spraw życiowych.
Czasami takie rozmowy pomagają jeszcze bardziej utwierdzić się w decyzji o wspólnym życiu. Zdarza się jednak i tak, że w trakcie odpowiadania na te pytania pojawiają się wyraźne sygnały ostrzegawcze, które warto potraktować poważnie. Lepiej bowiem wycofać się przed ślubem niż po kilku miesiącach małżeństwa mierzyć się z rozwodem albo rozpoczynać proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa.
Zdarza się, że już na etapie narzeczeństwa widać bardzo wyraźne sygnały, że związek jest obciążony poważnymi trudnościami i że wspólne życie może okazać się bardzo trudne lub wręcz niemożliwe. W takich sytuacjach zatrzymanie się i ponowne przemyślenie decyzji o ślubie może uchronić obie strony przed wielkim cierpieniem. Bo dobre małżeństwo nie zaczyna się w dniu ślubu. Zaczyna się dużo wcześniej! W rozmowach, w odwadze zadawania ważnych pytań i w gotowości do uczciwego spojrzenia na swoją relację.
40 pytań, które warto zadać przed ślubem
I. Bezpieczeństwo emocjonalne
1. Kiedy jestem przy moim partnerze/mojej partnerce, czuję się:
– swobodnie
– oceniany/oceniana
– napięty/napięta
– bezpieczny/bezpieczna
Opisz konkretną sytuację, która pokazuje tę dynamikę.
2. Jak partner/partnerka reaguje, gdy mówię o swoich trudnych emocjach (złość, lęk, zazdrość, smutek)?
– Czy słucha?
– Czy umniejsza?
– Czy odwraca sytuację przeciwko mnie?
3. Czy w tej relacji zdarzyło się, że bałem/bałam się reakcji partnera/partnerki?
Jeśli tak – kiedy i czego to dotyczyło?
II. Granice i autonomia
4. Czy mam przestrzeń na:
– własne zdanie?
– własnych przyjaciół?
– czas dla siebie?
5. Jak partner/partnerka reaguje, gdy się z nim/nią nie zgadzam?
6. Czy decyzja o małżeństwie jest w pełni wolna? Czy towarzyszy jej presja (czas, rodzina, lęk przed samotnością, ultimatum, ciąża)?
III. Konflikty
7. Jak wyglądała nasza ostatnia poważna kłótnia?
– Jak się zaczęła?
– Jak się zakończyła?
– Czy padły słowa, które ranią do dziś?
8. Czy potrafimy przepraszać i realnie zmieniać zachowanie?
Podaj przykład.
9. Czy konflikty prowadzą do zbliżenia i zrozumienia, czy do dystansu i „cichych dni”?
IV. Odpowiedzialność i dojrzałość
10. Czy partner/partnerka bierze odpowiedzialność za swoje błędy, czy raczej szuka winnych?
11. Czy w trudnych sytuacjach partner/partnerka potrafi rozmawiać o problemach i szukać rozwiązań, czy raczej reaguje agresją, wycofaniem lub ucieczką w używki?
12. Czy widzę w nim/niej gotowość do pracy nad sobą?
13. Czy w tej relacji czuję, że moje potrzeby są równie ważne jak potrzeby partnera/partnerki?
V. Czerwone sygnały – zatrzymaj się uczciwie
14. Czy kiedykolwiek w tej relacji pojawiły się:
– groźby odejścia jako forma nacisku?
– groźby samookaleczenia lub samobójstwa w sytuacji rozstania?
– kontrolowanie codziennych zachowań (np. uniemożliwianie podjęcia pracy, sprawdzanie, ile śpisz, ile jesz, ile ćwiczysz, jak się malujesz czy ubierasz, odcinanie od rodziny/przyjaciół)?
– poniżanie lub ośmieszanie?
15. Czy łapię się na myśli: „Po ślubie się zmieni…”? Jeśli tak – co dokładnie ma się zmienić?
VI. Wspólna wizja
16. Jak rozumiemy:
– wierność?
– podział obowiązków?
– finanse?
– relacje z rodziną pochodzenia?
– wychowanie dzieci?
17. Czy rozmawialiśmy o najtrudniejszych scenariuszach:
– choroba,
– bezpłodność,
– utrata pracy,
– chore/niepełnosprawne dziecko
– kryzys wiary / sensu / wypalenie?
VII. Uzależnienia – temat, którego nie wolno pomijać
18. Czy w moim życiu obecne są zachowania, które wymykają się spod kontroli, takie jak:
– nałogowe oglądanie pornografii?
– kompulsywna masturbacja?
– uzależnienie od gier?
– nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych, które wymyka się spod kontroli (np. podporządkowanie codziennych czynności pod publikację treści, ciągła potrzeba dokumentowania życia w internecie kosztem relacji i prywatności, uzależnianie swojego nastroju od reakcji innych osób – „lajków”)?
– nadużywanie alkoholu?
– używanie narkotyków lub innych substancji psychoaktywnych?
– nadużywanie leków uspokajających lub nasennych bez kontroli lekarza?
– hazard i zakłady bukmacherskie?
19. Czy partner/partnerka zna prawdziwą skalę tego problemu?
20. Czy próbowałem/próbowałam to ograniczyć i nie udało się?
21. Czy potrafię być w realnej bliskości bez uciekania w ekran?
22. Czy jestem gotowy/gotowa podjąć terapię, jeśli to konieczne?
Alkohol*
23. Czy piję alkohol w sytuacjach stresu, napięcia lub konfliktu?
24. Czy zdarzyło mi się coś ukrywać w związku z piciem lub używaniem substancji?
25. Czy partner/partnerka zwracał/zwracała mi uwagę, że przesadzam?
26. Czy po alkoholu staję się agresywny/agresywna lub tracę kontrolę nad zachowaniem?
27. Czy potrafię odmówić alkoholu w towarzystwie, nawet jeśli inni piją?
28. Czy był okres w moim życiu, kiedy korzystanie z substancji wymknęło się spod kontroli?
VIII. Relacje z rodzicami – czy powstaje nowa rodzina?
29. Czy podejmuję decyzje w oparciu o opinię rodziców nawet wtedy, gdy partner/partnerka ma inne zdanie?
30. Czy moi rodzice ingerują w nasze sprawy?
31. Czy potrafię postawić im granice bez poczucia winy?
32. Czy partner/partnerka jest dla mnie realnie na pierwszym miejscu?
33. Czy po ślubie planujemy budować autonomię?
34. Czy wyobrażam sobie tydzień bez kontaktu z rodzicami – bez lęku i napięcia?
35. Czy moi rodzice są gotowi „odciąć pępowinę”, czy nadal traktują mnie jak dziecko?
IX. Trudne pytania
36. Czy mimo poważnych wątpliwości boisz się odwołać ślub, bo wszystko jest już załatwione, zaproszenia rozdane, zaliczki wpłacone?
37. Czy bardziej boisz się reakcji ludzi czy życia w relacji, która budzi niepokój?
38. Gdyby nikt nie wiedział o planowanym ślubie czy podjąłbyś/podjęłabyś tę samą decyzję?
X. Najważniejsze pytania
39. Gdyby moje dziecko weszło w relację dokładnie taką jak moja obecna – czy czułbym/czułabym spokój? Czy chciałbym/chciałabym, aby miało taką żonę lub takiego męża?
40. Jak wyobrażam sobie swoje życie za 10 lat u boku tej osoby? Gdzie jestem? Czym się zajmuje? Jak się czuje? Czy odczuwam bezpieczeństwo i spokój?
Powyższy zestaw pytań jest moim autorskim opracowaniem, powstałym na podstawie pracy z parami i małżeństwami w kryzysie. Jeśli zechcesz z niego skorzystać lub udostępnić go dalej, proszę o podanie autora i źródła.
AUTOR:
mgr Barbara Bratkowska
Familiolog – specjalista ds. małżeństw i rodzin, terapeuta par, certyfikowany praktyk Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach (TSR) i Racjonalnej Terapii Zachowania (RTZ), trener Treningu Zastępowania Agresji (TZA), mediator pojednawczy. Założycielka Akademii Małżeństw i Rodzin – Centrum Rozwoju i Terapii. Wspiera pary w budowaniu relacji opartych na autentyczności, bezpieczeństwie i bliskości. Już za „moment” psycholog i seksuolog.
Zobacz również: